သမထဘာဝနာ(၄ဝ)ထဲမွာ ဗုဒၶါနုႆတိဂုဏ္ေတာ္ဟာ အျမတ္ဆံုးပါတဲ့။ ဂုဏ္ေတာ္ေတြထဲမွာလည္း အရဟံဂုဏ္ေတာ္က အဓိကပဓာန အက်ဆံုးပါတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ အရဟံဂုဏ္ေတာ္နဲ့ပတ္သက္လို့ ေလ့လာထားသေလာက္ကေလး ''တရားအလႈ'' ျပဳသြားရေအာင္ပါ။
အရဟံဂုဏ္ေတာ္ရဲ့အနက္ကို (၃)နည္း၊ (၅)နည္း စသည္ျဖင့္ ေပးထားျကပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ အားလံုးရဖူးတဲ့ အရဟံ အနက္(၃)နည္းနဲ့ပဲ ျကည္ညိုပူေဇာ္သြားရေအာင္ပါ။
အရဟံ = ပူေဇာ္အထူးကို ခံယူေတာ္မူထိုက္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား။
အရဟံ = ကိေလသာ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား။
အရဟံ= ဆိတ္ကြယ္ရာအရပ္၌ပင္ မေကာင္းမႈကို ျပုေတာ္မမူေသာ ျမတ္စြာ ဘုရား။
အရဟံဂုဏ္ေတာ္ရဲ့အကို်းေတြကို ေရွးဆရာေတာ္ဘုရားျကီးေတြက ေဆာင္ပုဒ္ ဆန္ဆန္စာစီေပးထားျကပါတယ္။
+ အရဟံဂုဏ္ ပြားမ်ားထံု ခ်မ္းသာအကုန္ ရပါသည္။
+ အရဟံဂုဏ္ ပြားမ်ားထံု ေဘးရန္အကုန္ လံုပါသည္။
+ အရဟံဂုဏ္ ပြားမ်ားထံု နိဗၺာန္အကုန္ ရပါသည္။
အရဟံဂုဏ္ေတာ္ပြားမ်ားရင္ ခ်မ္းသာလည္းရပါတယ္။ ေဘးရန္လည္းလံုပါတယ္။ နိဗၺာန္လည္း ရပါတယ္။ အကို်း(၃)မို်း ရပါတယ္တဲ့။
အကိ်ဳး(၃)မို်းလံုးက လူတိုင္းလိုခ်င္ေနျကတဲ့အကို်းေတြခ်ည္းပါပဲ။ နံပါတ္(၁) အကို်းက ''အရဟံဂုဏ္၊ ပြားမ်ားထံု ခ်မ္းသာ အကုန္ ရပါသည္...'' အရဟံဂုဏ္ ေတာ္ပြားမ်ားရင္ ခ်မ္းသာအကုန္ ရပါတယ္တဲ့။
#ဦးဆင္နွင့္ အရဟံ
ပထမဆံုး ဘာကိုသြားသတိရလဲဆိုရင္ေတာ့ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ဘုရားျကီးနဲ့ အရဟံ ဦးဆင္အေျကာင္းပါ။
မနၲေလးျမို့ မစိုးရိမ္ေက်ာင္းတိုက္မွာ ဝါဆိုကထိန္ အလွူလုပ္ျပီဆိုရင္ မတၲရာဘက္က ေမာင္ဆင္''ဆိုတဲ့ တပည့္ ေလးတစ္ ေယာက္ ေရာက္ေရာက္ လာပါတယ္။
ေမာင္ဆင္က အလုပ္ၾကမ္းေတြျဖစ္တဲ့ ထင္းခဲြတာ၊ ေရခပ္တာ၊ ပန္းကန္ ေဆးတာစတဲ့ ေဝယ်ာဝစၥေတြကို အကၤီ် ခ်ိဳင္းျပတ္နဲ့လုပ္ေပးပါတယ္။ ေမာင္ဆင္က ေငြေရးေျကးေရးအရလည္း အေတာ္ဆင္းရဲပါတယ္။ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ ဘုရား ၾကီးက ဆင္းရဲျပီးအလုပ္ၾကမ္းေတြလုပ္ေနရတဲ့ ေမာင္ဆင္ကို သနားျပီးေတာ့ 'ေမာင္ဆင္ ရယ္... မင္း အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ကို ပုတီးစိပ္စမ္းပါ၊ ပြားစမ္းပါ''လို့ မိန့္ပါတယ္။ ေမာင္ဆင္ကလည္း မွန္ပါ့ဘုရား။ ဆရာေတာ္ မိန့္မွာတဲ့အတိုင္း စိပ္ပါမယ္၊ ပြားပါမယ္''လို့ ျပန္ေလွ်ာက္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးကလည္း အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကို ပြားပံု၊ စိပ္ပံု ေသခ်ာသင္ေပး လိုက္ပါတယ္။
ေမာင္ဆင္လည္း ရြာျပန္ေရာက္တဲ့အခါမွာ တခိ်န္လံုး အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကို ပြားေနပါတယ္။ ဒီအတိုင္းထိုင္ျပီး ပြားရံုတင္ မကပါဘူး။ ထင္းခဲြတဲ့အခါ၊ ေရခပ္တဲ့အခါ၊ လႊဆဲြတဲ့အခါေတြမွာလည္း အလုပ္လုပ္ရင္း ပြားေနပါတယ္။
ဒီလိုနဲ့ ေနာက္နွစ္ကထိန္ပဲြေရာက္ေတာ့ ေမာင္ဆင္မစိုးရိမ္ေက်ာင္းတိုက္ကို ျပန္ေရာက္လာျပန္ပါတယ္။ လုပ္ေနက်အတိုင္း အကၤီ်ခို်င္းျပတ္နဲ့ ထင္းခဲြတာ၊ ေရခပ္တာ၊ ပန္းကန္ေဆးတာစတဲ့ ေဝယ်ာဝစၥေတြကို လုပ္ေပးျပန္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ဘုရားျကီးက ေမာင္ဆင္... ဒီကိုလာပါဦး၊ မင္းအရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ ပြားရဲ့လား''လို့ ေမးပါတယ္။ ေမာင္ဆင္ကလည္း ပြားပါတယ္ဘုရား''လို့ ျပန္ေလွ်ာက္ ပါတယ္။ကဲ... ေရွ့တိုးစမ္း'' ဆိုျပီး ေမာင္ဆင္ရဲ့ေက်ာကို ျဖန္းခနဲ ရိုက္ခ်လိုက္ပါတယ္။
ေမာင္ဆင္က ေအာင္မေလးဗ်''ဆိုျပီး ထေအာ္ပါသတဲ့။ ဒါနဲ့ ဆရာေတာ္ဘုရားျကီးက ေအးေအး... အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကို ဆက္ပြားဦး''လို့ မိန့္ပါတယ္။ အလွူပဲြျပီးေတာ့ ေမာင္ဆင္လည္း ရြာျပန္သြားပါတယ္။ ရြာေရာက္ေတာ့ ဆရာေတာ္မိန့္တဲ့ အတိုင္း အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ကို သြားရင္း၊ လာရင္း၊ အလုပ္လုပ္ရင္းမွာ ဆက္ပြားေနပါတယ္။
ေနာက္နွစ္ ကထိန္အလွူေရာက္ေတာ့ ဆရာေတာ္ဘုရားျကီးက ေမာင္ဆင္... မင္းအရဟံဂုဏ္ေတာ္ ပြားရဲ့လား'' လို့ ထပ္ေမးပါတယ္။ ပြားပါတယ္''လို့ ျပန္ေလွ်ာက္ ပါတယ္။ ကဲ... ေရွ့တိုးစမ္း''ဆိုျပီး ေက်ာကို ျဖန္းခနဲ ရိုက္ခ်လိုက္ ျပန္ပါတယ္။ ေမာင္ဆင္ကလည္း ေအာင္မေလးဗ်'' လို့ ထေအာ္လိုက္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ ဘုရားျကီးက ကဲ... မင္း အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကို ဆက္ပြားဦး'' လို့ မိန့္ပါတယ္။
တတိယနွစ္ေရာက္လာေတာ့ ေမာင္ဆင္ေရာက္လာျပန္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးကလည္း ထံုးစံအတိုင္း ေမာင္ဆင့္ေက်ာကို ျဖန္းခနဲ ရိုက္ျပန္ပါတယ္။ အဲဒီ အခါမွာေတာ့ ေမာင္ဆင္က အရဟံ၊ အရဟံ''ဆိုျပီး ထေအာ္ပါသတဲ့။ ဆရာေတာ္ဘုရားျကီးကလည္း
ကဲ ဆက္ပြားေပေတာ့၊ မင္း အကို်းေပးေတာ့မယ္''လို့ မိန့္ျကားလိုက္ပါတယ္။
အဲဒီအခိ်န္မွာ အိနၵိယလူမို်းေတြ အိနၵိယနိုင္ငံကို ျပန္ေနတဲ့အခိ်န္ပါ။ မတၱရာျမို့မွာရိွတဲ့ ဆန္စက္ပိုင္ရွင္ အိနၵိယ အမိ်ဳသားတစ္ေယာက္က ဆင္းရဲျပီး ရိုးသားတဲ့ေမာင္ဆင္ကို ဆန္စက္ျကီးကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားဖို့ ခဏအပ္ခဲ့ပါ တယ္။
ဒီလိုနဲ့ အခိ်န္တစ္ခုျကာေတာ့ အိနၵိယက စာတစ္ေစာင္ေရာက္လာပါတယ္။ စာထဲမွာ ေမာင္ဆင္ေရ... ကြ်န္ေတာ္ ေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္မလာနိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါေျကာင့္ ဆန္စက္ျကီးကို ေမာင္ဆင္ပဲ ယူလိုက္ပါေတာ့''လို့ ေပးလိုက္ပါ ေတာ့တယ္။
ေန့ခ်င္းညခ်င္း ဆန္စက္ပိုင္ရွင္ျဖစ္သြားတဲ့ ေမာင္ဆင္ကို မတၱရာတဝိုက္မွာ အရဟံဦးဆင္လို႔ ေခၚႀကပါသတဲ့။ ဆရာ သမားေတြေျပာခဲ့တဲ့ ပါးစပ္သမိုင္းတခုပါ။
ဒီသာဓကေလးကိုေထာက္ျပီး ဘာကိုသိနိုင္မလဲဆိုေတာ့
'ခုပိ်ဳးႀကဲ ခုဆန္ျဖစ္'' ဆိုတဲ့ပံုစံမို်းေတာ့ ျဖစ္မလာနိုင္ဘူး ဆိုတာကိုပါ။ ကိုယ္ပြားမယ့္ ဘာဝနာတစ္ခုကို အရဟံဦးဆင္လို ''အရဟံ''လို့ ေအာ္ျပီးေယာင္ရေလာက္ေအာင္ ထံုထားရမွာပါ။
ဒီေနရာမွာ အရဟံဦးဆင္ ဆန္စက္ျကီး ရသြားတာထက္ မစိုးရိမ္ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေက်ာပုတ္လိုက္တဲ့အခါ အရဟံလို့ ထေယာင္လိုက္တာက ပိုျပီးစိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းသလို အတုယူဖို့လည္း ေကာင္းတာပါ။
ပ႒ာန္းအာေသဝနပစၥည္းအရ ထံုထားရင္ စဲြေနတတ္ပါတယ္။ နည္းနည္းထံုရင္ နည္းနည္းစဲြပါတယ္။ မ်ားမ်ား ထံုထားရင္ မ်ားမ်ားစဲြေနတတ္ပါတယ္။ ဒီဘပြားမ်ားရင္ ေနာက္ဘဝေတြလည္း ဆက္ထံုေနဦးမွာပါ။ ေနာက္ဘဝေတြ ဆက္ထံုေနရင္ ေကာင္းကိ်ဳးခ်မ္းသာေတြလည္း ေနာက္ဘဝအထိ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။
နံပါတ္(၂)အကို်းကေတာ့ #အရဟံဂုဏ္ေတာ္ပြားမ်ားထံု ေဘးရန္အကုန္လံုပါသည္''တဲ့။ ေဘးရန္လံုတ ဲ့ဇာတ္ဝတၱဳေတ ြကေတာ့ အမ်ားျကီးရိွေနတဲ့အတြက္ ဒီမွာေရး မျပေတာ့ပါဘူး။
#ဗုဒၶါနုႆတိ နွင့္ နိဗၺာန္
ေနာက္ဆံုးအကို်းက
အရဟံဂုဏ္ပြားမ်ားထံု နိဗၺာန္အကုန္ရပါသည္''တဲ့။ ဒါေပမဲ့ နိဗၺာန္ကို တိုက္ရိုက္ ေတာ့မရ နိုင္ပါဘူး။ နည္းနည္း ရွင္းေအာင္ေျပာရရင္ ဈာန္လည္းမရနိုင္ပါဘူး။ မဂ္လည္းမရနိုင္ပါဘူး။ ဖိုလ္လည္း မရနိုင္ပါဘူး။ ဂုဏ္ေတာ္ ပြားရင္ ဈာန္ရဲ့အနီးအနား ဥပစာရဈာန္အထိပဲ ရပါတယ္။ အပၸနာဈာန္အထိေတာင္ မရနိုင္ပါဘူး။
ဘာျဖစ္လို့လဲဆိုေတာ့ ဂုဏ္ေတာ္ေတြရဲ့က်ယ္ေျပာျခင္း၊ ဂုဏ္ေတာ္တစ္ခုစီတိုင္း အစမျမင္ေအာင္ နက္ရိႈင္းျခင္း၊ ဂုဏ္ေတာ္တစ္ခုနဲ့ပင္ အားရတင္းတိမ္မေနနိုင္ဘဲ ပင္လယ္ျပင္လက္ပစ္ကူးရသလို တစ္ခုျပီးတစ္ခု လဲႊေျပာင္းၾကည္ညို ေနရလို့ ဂုဏ္ေတာ္သမာဓိဟာ အပၸနာဈာန္အထိ မေရာက္နိုင္ပါဘူး။ ဥပစာရဈာန္အထိပဲ ရနိုင္ပါတယ္။
ဈာန္နဲ့ေျပာရင္ ကိုယ္နဲ့ေဝးသလိုထင္ေနမွာစိုးလို့ သမာဓိ(၃)မို်းနဲ့ ေျပာင္းေျပာလို႔လည္းရပါတယ္။ သမာဓိမွာ ခဏိက သမာဓိ၊ ဥပစာရသမာဓိ၊ အပၸနာသမာဓိဆိုျပီး သမာဓိ(၃)မို်း ရိွပါတယ္။
ခဏိကသမာဓိဆိုတာ အာရံုတစ္ခုတည္းမွာ အခိ်န္အနည္းငယ္မွ် (အခိ်န္ခဏေလး) စိတ္တည္ျငိမ္မႈရေနတဲ့ သမာဓိဟာ ခဏိကသမာဓိပါ။
ဥပစာရသမာဓိဆိုတာက အာရံုတစ္ခုတည္းမွာ အခိ်န္ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာ စိတ္တည္ျငိမ္မႈရေနတဲ့ သမာဓိဟာ ဥပစာရ သမာဓိပါ။ ဒီသမာဓိက ဈာန္မရေပမဲ့ ဈာန္ရလုနီးပါး အလယ္အလတ္ အားေကာင္းတဲ့ သမာဓိပါ။
အပၸနာသမာဓိဆိုတာကေတာ့ ဈာန္ရတဲ့အထိ အလြန္အားေကာင္းတဲ့သမာဓိကိုေျပာတာပါ။ ဂုဏ္ေတာ္ပြားရင္ အလယ္အလတ္ ဥပစာရသမာဓိပဲ ရနိုင္ပါတယ္၊ အလြန္အားေကာင္းတဲ့ အပၸနာသမာဓိအထိ မရနိုင္ပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ အဲဒီအလယ္အလတ္ ဥပစာရသမာဓိကိုပဲ အေျခခံျပီး ဝိပႆနာ ဆက္ကူးသြားရင္ နိဗၺာန္ကိုရသြားနိုင္ပါတယ္။ နိဗၺာန္ရပံုနဲ့ပတ္သက္လို့ အားလံုးၾကား ဖူးတဲ့ ဝတၳဳေလးတစ္ပုဒ္ရိွပါတယ္။
တစ္ခါတုန္းက သီဟိုဠ္ကြ်န္းမွာ ဖုႆေဒဝမေထရ္ဆိုတာရိွပါတယ္။ ဖုႆေဒဝမေထရ္က ဗုဒၶါနုႆတိဘာဝနာကို အျမဲပြားေနပါတယ္။ ေစတီရင္ျပင္မွာ တံျမက္ လွည္းရင္းလည္း ပြားပါတယ္။ တစ္ေန့ေတာ့ တံျမက္လဲွထားတဲ့ ေစတီရင္ျပင္ ညီညာျပန့္ျပူးေနတာကိုျကည့္ျပီး ေက်နပ္အားရေနပါတယ္။
အဲဒီအခိ်န္မွာပဲ ေမ်ာက္ညိုႀကီး တစ္ေကာင္ေရာက္လာျပီး နြားေခ်းေျခာက္ေတြ ေစတီရင္ျပင္ေပၚကို ျဖန္ႀကဲခ် လိုက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ မေထရ္က တံျမက္စည္း ျပန္လဲွရပါတယ္။
ဒုတိယေန့ေရာက္လာေတာ့ ႏြားအိုျကီးတစ္ေကာင္ေရာက္လာျပီး ေစတီရင္ျပင္မွာ ႏြားေခ်းေတြ စြန့္ခ်လိုက္ျပန္ ပါတယ္။ မေထရ္ကတံျမက္စည္း ျပန္လွည္းရျပန္ပါတယ္။ တတိယေန့ ေရာက္လာေတာ့ ေျခခြင္ေနတဲ့လူတစ္ေယာက္ ေရာက္လာျပီး ညီညာ ျပန့္ျပူးေနတဲ့သဲေတြကို မညီမညာျဖစ္ေအာင္ ေျခတရြတ္တိုက္ ဆဲြေနပါတယ္။
ဒီေတာ့ မေထရ္က
ငါ့ ေဂါစရဂါမ္ (ဝန္းက်င္) အတြင္းမွာ ဒီေလာက္ ရုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ ရုပ္ဆိုးတဲ့သူ တစ္ေယာက္ မွ မရိွဘူး။ မဟုတ္မွလဲြေရာ မာရ္နတ္ျဖစ္ေလ မလား'' လို့ သံသယဝင္တာနဲ့
သင္မာရ္နတ္ မဟုတ္လား''လို့ ေမးလိုက္ပါတယ္။ မာရ္နတ္ကလည္း ''မွန္ပါ့ဘုရား'' ဟု ဝန္ခံလိုက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ မေထရ္က
မာရ္နတ္ဆိုတာ အလြန္ တန္ခိုးျကီးတယ္၊ ဘုရားနဲ့တူေအာင္ ဖန္ဆင္းျပစမ္းပါ''ဟု ေတာင္းပန္လိုက္ပါတယ္။
မာရ္နတ္ကလည္း တပည့္ေတာ္ ဘုရားရွင္နဲ့ ထပ္တူတူေအာင္ေတာ့ မဖန္ဆင္းနိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အသင့္အတင့္ တူေအာင္ေတာ့ ဖန္ဆင္းျပလို့ရပါတယ္''လို့ ေလွ်ာက္ျပီး မိမိကိုယ္ကို ဘုရားအသြင္ ဖန္ဆင္းျပလိုက္ပါတယ္။ ဖုႆေဒဝ မေထရ္လည္း မာရ္နတ္ဖန္ဆင္းျပတဲ့ ရုပ္ပံုေတာ္ကိုျကည့္ျပီး
ေၾသာ္.... ရာဂ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟရိွေနတဲ့ မာရ္နတ္ေတာင္ ဒီေလာက္တင့္တယ္သပၸာယ္ေသးရင္ အျမဲ ရာဂ ေဒါသ ေမာဟကင္းေနတဲ့ ဘုရားရွင္ဆိုရင္ ဒီထက္ တင့္တယ္သပၸာယ္ မွာပဲ''ဆိုျပီး ပီတိေတြ တဖြားဖြား ျဖစ္လာပါတယ္။
ဖုႆေဒဝမေထရ္လည္း ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ပီတိကိုပဲ
ပီတိရဲ့သေဘာေလးဟာ ဘယ္လိုေလးလဲ၊ ဘယ္လိုသေဘာ ေလးျဖစ္ေနတာလဲ''ဆိုျပီး ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ပီတိကို ဝိပႆနာျပန္ရႈပါတယ္။ ရႈရင္းနဲ့ အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၲ လကၡဏာေတြထင္လို့ ဉာဏ္စဥ္အဆင့္ဆင့္ျဖစ္ျပီး အရဟတၲမဂ္ အရဟတၲဖိုလ္ ရသြားပါေတာ့တယ္။ အားလံုးျကားဖူးေနတဲ့ သီဟိုဠ္ဝတၳဳေလးပါ။
ဒါက ဂုဏ္ေတာ္ပြားျပီး နိဗၺာန္ေရာက္သြားတာပါ။ တိုက္ရိုက္ျကီးေရာက္သြားတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဂုဏ္ေတာ္သမာဓိကို အေျခခံျပီး နိဗၺာန္ရသြားရတာပါ။
ဆက္လက္ေဖၚျပေပးသြားပါမည္။
#ရေဝနြယ္ (အင္းမ)
